Γενικευμένη είναι η ανησυχία που επικρατεί στα υπουργεία
Εξωτερικών των ισχυρών χωρών του πλανήτη και όχι μόνο, ενώπιον του ενδεχομένου
να εγκαταλείψει τον μάταιο τούτο κόσμο ο ιστορικός ηγέτης – μετά τη διάλυση της
Σοβιετικής Ένωσης – του Ουζμπεκιστάν, Ισλάμ Καρίμοφ… Λόγω του μυστικοπαθή
χαρακτήρα του καθεστώτος του, η επίσημη ανακοίνωση που εκδόθηκε και αφορά στην
εισαγωγή του στο νοσοκομείο, μάλλον θα πρέπει να αποτελέσει «καμπανάκι» ότι
κάτι δεν πάει καλά με τον Καρίμοφ, για τον οποίο είχε κυκλοφορήσει ευρέως, ότι
ήταν σοβαρά άρρωστος.
Η ανακοίνωση κάνει λόγο για την ανάγκη πλήρους ιατρικού
ελέγχου του 78χρονου ηγέτη, καθώς επίσης και για θεραπεία που μπορεί να πάρει
χρόνο, χωρίς βέβαια να προβεί σε αποδέσμευση περισσοτέρων λεπτομερειών για την
υγεία του.
Ο Καρίμοφ κυβερνά το Ουζμπεκιστάν με σιδηρά πυγμή τα
τελευταία 25 χρόνια, αρχικά ως επικεφαλής του κομουνιστικού κόμματος το 1989
και από το 1991 που ανεξαρτητοποιήθηκε με τη διάλυση της ΕΣΣΔ, ως ο
αδιαφιλονίκητος ηγέτης της πολυπληθέστερης (περί τα 30 εκατομμύρια πληθυσμό),
περίκλειστη χώρας (δίχως έξοδο στη θάλασσα) της Κεντρικής Ασίας.
Το πρόβλημα είναι ότι δεν φαίνεται στον ορίζοντα κάποιο
πρόσωπο που έχει οριστεί ως αντικαταστάτης, οπότε η προοπτική της σοβαρής
αστάθειας σε μια χώρα με μεγάλα προβλήματα και διαιρέσεις, θα μπορούσε να
δημιουργήσει ένα σοβαρό μέτωπο σε μια πολύ ευαίσθητη περιοχή, όπου μπορούν να
συγκρουστούν τα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, Ρωσίας, Κίνας και ΗΠΑ…
Όσον αφορά τα παιδιά του, η περίφημη από την «άσωτη» ζωή που
έκανε στις δυτικές πρωτεύουσες και η εμπλοκή της σε υποθέσεις σοβαρής
διαφθοράς, Γκουλνάρα Καρίμοβα, τελεί κατά πληροφορίες σε κατ’ οίκον περιορισμό
από το 2014 που χάθηκαν τα ίχνη της από το διεθνές τζετ σετ. Η άλλη του
θυγατέρα, η Λόλα Καρίμοβα – Τιλιάεβα, είναι αυτή την περίοδο πρέσβειρα της
χώρας στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι. Οι δυο αδερφές φέρονται να μη
μιλιούνται, ενώ δε λείπουν και οι διαφοροποιήσεις με τις πολιτικές επιλογές του
πατέρα τους…
Υπενθυμίζεται, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούσαν
στρατιωτική βάση από το 2001 έως το 2005, με στόχο τον ανεφοδιασμό των δυνάμεων
στο Αφγανιστάν, με τον Ουζμπέκο ηγέτη να επιθυμεί να μειώσει τη μονοσήμαντη
εξάρτησή του από τη Μόσχα, η οποία ποτέ δεν είδε με καλό μάτι τα αμερικανικά
στρατεύματα.
Το 2005 όμως ο Καρίμοφ έπνιξε στο αίμα εξέγερση στην περιοχή
Αντιτζάν, την οποία απέδωσε σε ισλαμιστές εξτρεμιστές, οι ΗΠΑ αντέδρασαν και ο
ηγέτης της χώρας απλά τις πέταξε έξω με συνοπτικές διαδικασίες…
Ο Καρίμοφ αναφερόταν στο ισλαμικό Κίνημα του Ουζμπεκιστάν (IMU:
Islamic Movement of Uzbekistan), το οποίο είχε εμπλακεί το 1999 σε δολοφονική
απόπειρα εναντίον του, ενώ αργότερα εντάχθηκαν στην Αλ Κάιντα και συνεργάστηκαν
με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν. Πλέον ορισμένοι ορκίστηκαν πίστη στο «ισλαμικό
κράτος»…
Στις αρχές Αυγούστου 2012, ο Καρίμοφ ενέκρινε εισήγηση για
την απαγόρευση διατήρησης ξένης βάσης στη χώρα και έκτοτε προσπαθεί να
ακολουθήσει μια πολιτική ουδετερότητας, «παίζοντας» με τις σχέσεις της χώρας
του με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ.
Η Ρωσία είχε στρατιωτική πρόσβαση στη χώρα από το 2006-2012,
όταν το Ουζμπεκιστάν ήταν μέλος του ρωσικού CSTO (Collective Security Treaty
Organization), τον Οργανισμό Συλλογικής Ασφάλειας που πολλοί έχουν ονομάσει ως
σύμφωνο αντίστοιχο του ΝΑΤΟ. Η συμμετοχή της χώρας στον οργανισμό ανεστάλη στη
συνέχεια, απόφαση συμβατή με την πολιτική ουδετερότητας που είχε αποφασίσει να
ακολουθήσει.
Στα μέσα του περασμένου Δεκεμβρίου (2015), η Γερμανία ήταν η
τελευταία χώρα που εγκατέλειψε την αεροπορική βάση που χρησιμοποιούσε στο
Ουζμπεκιστάν για τη λογιστική υποστήριξη των δυνάμεών της στο Αφγανιστάν,
καταβάλλοντας ετήσιο ενοίκιο περίπου 35 εκατομμυρίων ευρώ.
Η κυβέρνηση ζήτησε αναπροσαρμογή – διπλασιασμό του ενοικίου,
οι Γερμανοί αρνήθηκαν και αποφάσισαν να εγκαταλείψουν. Η βάση λειτουργούσε
ατύπως, αφού διαφορετικά θα αποτελούσε ακύρωση στην πράξη της απαγόρευσης ξένης
βάσης στη χώρα που ίσχυε από το 2012.
Στις 25 Απριλίου, ο Καρίμοφ βρέθηκε στη Μόσχα για να
συζητήσει την προμήθεια ρωσικών οπλικών συστημάτων, αλλά και την ολοκλήρωση
συμφωνίας διαγραφής του χρέους ύψους 865 εκατομμυρίων δολαρίων του Ουζμπεκιστάν
προς τη Ρωσία. Οι σχέσεις των δυο χωρών, χωρίς να είναι θερμές, έδειχναν πάντα
να ισορροπούν σωστά, με τη Μόσχα να τηρεί πάντα προσεκτική στάση.
Η Ρωσία γνωρίζει τη σημασία της για το Ουζμπεκιστάν στον
οικονομικό τομέα, αλλά και στα θέματα ασφαλείας, οπότε γνωρίζει ότι δεν υπάρχει
λόγος να πιέζει καταστάσεις. Από την εξίσωση ας μην ξεχνάμε και την πολύ
δραστήρια στην κεντρική Ασία Κίνα, η οποία παραδοσιακά κινούνταν εξαιρετικά
διακριτικά, μιλώντας μόνο για μπίζνες…
Αντίθετα, η πολιτική των Αμερικανών και η εγγενής διαφθορά
του συστήματος Καρίμοφ, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη καταπάτηση θεμελιωδών
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δυσχέρανε σημαντικά τη συνεννόηση, αν και η επιθυμία
του Καρίμοφ να διατηρεί τις πόρτες ανοιχτές, εξασφάλιζαν ένα ελάχιστο
συνεννόησης. Ενδεχόμενη απώλεια όμως του ηγέτη θα μπορούσε να αλλάξει πολλά για
όλους…



































